Stafrænar endurgerðir

Tímarit.isTímarit.is
Dagblöð og tímarit frá Færeyjum, Grænlandi og Íslandi
Handrit.isHandrit.is
Samskrá íslenskra handrita með mynduðum eintökum
Bækur.isBækur.is
Stafræn endurgerð íslenskra bóka, aðallega frá því fyrir 1900
Íslandskort.isÍslandskort.is
Myndir af gömlum íslandskortum og ágrip af kortasögu

Innlend gagnasöfn

SkemmanSkemman
Safn námsritgerða og rannsóknarita
RafhlaðanRafhlaðan
Rafrænt varðveislusafn
Íslenska vefsafniðÍslenska vefsafnið
Íslenskir vefir frá 2004 til dagsins í dag
Leitir.isLeitir.is
Samleit í íslenskum gagnasöfnum
GegnirGegnir
Samskrá íslenskra bókasafna

Erlend gagnasöfn

Finna tímaritFinna tímarit
Skrá yfir tímarit í áskrift Landsbókasafns Íslands - Háskólabókasafns
Hvar.isHvar.is
Landsaðgangur að tímarita- og gagnasöfnum

Upplýsingavefir

DoktorsritgerðaskráDoktorsritgerðaskrá
Skrá yfir doktorsritgerðir Íslendinga
Íslensk útgáfuskráÍslensk útgáfuskrá
Skrá og tölfræðigrunnur yfir íslenska bókaútgáfu
KvennasögusafnKvennasögusafn
Vefur Kvennasögusafns Íslands
Miðstöð munnlegrar söguMunnleg saga
Miðstöð munnlegrar sögu
Jónas HallgrímssonJónas Hallgrímsson
Vefur tileinkaður Jónasi Hallgrímssyni og verkum hans
Þýðingar ÍslendingasagnaÞýðingar Íslendingasagna
Skrá yfir erlendar þýðingar Íslendingasagna

Afgreiðslutími

Kvennasögusafn er opið virka daga nema föstudaga kl. 10:00 til 15:00.

SUMARLEYFI til 1. júlí
» Forsíða » Spurt og svarað

Spurt og svarað

Vissir þú að...

  • … konur fengu ekki kosningarétt í Sviss fyrr en 1971?
  • … Ingibjörg H. Bjarnason var fyrsta þingkona okkar Íslendinga?
  • … Pillan var tekin á lyfjaskrá á Íslandi árið 1967?

Hvenær komu fyrstu blöð kvenna út á Íslandi?

Fyrsta blaðið sem íslensk kona ritstýrði og gaf út var ársritið Draupnir sem Torfhildur Hólm gaf út á árunum 1891-1908. Það var safn af skáldsögum og sönnum sögum, eins og sagði á titilblaði þess, og stöku sinnum birtust þar fréttir af kvennabaráttunni í útlöndum. Árið 1895 hófu göngu sína tvö blöð, sérstaklega ætluð konum, og í eigu og ritstjórn kvenna, blaðið Framsókn sem kom út til ársins 1901, og Kvennablaðið, sem kom út til ársins 1919. Öll ritin má lesa hér:

www.timarit.is

Hvenær urðu fóstureyðingar frjálsar á Íslandi?

Fóstureyðingar eru ekki frjálsar á Íslandi. Kona sem æskir fóstureyðingar þarf að leggja inn umsókn og eru aðstæður hennar metnar af lækni og félagsráðgjafa hverju sinni. Löggjöfin er frá árinu 1975, en þá varð læknum heimilt að eyða fóstri af félagslegum ástæðum en ekki aðeins heilsufarslegum.

Hvenær urðu konur myndugar?

Ógiftar konur urðu myndugar (sjálfráða og fjárráða) á Íslandi árið 1861 en giftar konur árið 1900.

Hvenær fengu karlmenn fæðingarorlof?

Þegar þriggja mánaða fæðingarorlof til allra kvenna var samþykkt árið 1975 fylgdu ákvæði um að faðirinn gæti tekið einn mánuð með samþykki móður. Með endurskoðun laganna 1989 varð foreldraorlofið 6 mánuðir hvaraf einn mánuður var festur móðurinni en foreldrar gátu skipt hinum að vild milli sín. Árið 2000 var svo komið á fæðingar- og foreldraorlofi þar sem feður fengu sjálfstæðan rétt og stofnaður fæðingarorlofssjóður.

Hvaðan kemur kvennabaráttutáknið hnefi í kventákninu?

Kvennabaráttutáknið með krepptan hnefa innan í kvennamerkinu leit dagsins ljós í lok 7. áratugarins. Það var mikið notað í kvennahreyfingum um allan heim á 8. áratugnum og íslenskar rauðsokkur tóku það upp á sína arma. Merkið prýddi m.a. fyrstu forsíðu blaðs þeirra, Forvitin rauð. Kreppti hnefinn er tákn sem verkalýðshreyfingin hafði lengi notað og nýja kvennahreyfingin vildi með þessu sýna samstöðu með hinum alþjóðlega, sósíalíska málstað. Hringurinn með krossinum undir er hins vegar gamalt kventákn. Það notuðu alkemistar á miðöldum til að tákna efnið kopar, sem þeir kölluðu Venus. En merkingin hefur breyst í tímans rás og táknar nú konu.

Ameríska baráttukonan Jo Freeman teiknaði merkið ásamt manni sínum til nota á barmmerki við mótmæli við fegurðarsamkeppnina Miss America árið 1969. Upprunalega litasamsetningin var blóðrautt á hvítum grunni - og átti rauði liturinn að vísa til tíðablóðs.

Þetta og fleira um barmmerki kvennahreyfinganna má lesa á heimasíðu Jo Freeman.

Landsbókasafn Íslands-Háskólabókasafn og bókasafn Listaháskólans eiga bókina Suffragettes to she-devils : women's liberation and beyond  eftir Liz McQuiston sem rekur sögu veggspjalda og barmmerkja kvennahreyfinga allt frá 19. öld til okkar daga með miklu myndefni. Formála ritaði Germaine Greer. Raðtákn bókarinnar: 304.420904 Mac

Brenndu rauðsokkur brjóstahaldara?

Ekki á Íslandi (a.m.k. ekki opinberlega), en það gerðist í einni fyrstu aðgerð dönsku rauðsokkanna vorið 1970 að nokkrar þeirra brenndu brjóstahaldara sem tákn kvennakúgunar.

Hver var fyrsti kvenráðherrann á Íslandi?

Auður Auðuns varð fyrst kvenna ráðherra á Íslandi er hún var skipuð dóms- og kirkjumálaráðherra árið 1970. Hún gegndi embættinu í eitt ár. Sjá nánar um konur í ráðherraembættum hér: http://www.althingi.is/vefur/ran.html

Hvar á Norðurlöndunum fengu konur fyrst kosningarétt?

Konur í Finnlandi fengu fyrstar allar kvenna á Norðurlöndunum kosningarétt, en það var árið 1906. Konur í Noregi sem greiddu skatt fengu konsningarétt árið 1907 en allar konur árið 1913. Í Danmörku fengu konur kosningarétt árið 1915. Konur á Íslandi sem voru 40 ára og eldri fengu kosningarétt árið 1915 en allar konur árið 1920. Konur í Svíþjóð ráku svo lestina árið 1921.

Hvað er CEDAW?

CEDAW stendur fyrir: “The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women”.

Sáttmálinn var samþykktur hjá Sameinuðu þjóðunum árið 1979. Markmið hans er að berjast gegn hvers kyns mismunun gegn konum. Ríkin sem samþykkja sáttmálann skuldbinda sig til þess að koma sér upp lögum, reglum og öðru sem til þarf til þess að stöðva mismunun gegn konum. CEDAW er sá sáttmáli S.Þ. sem flestar af aðildarþjóðunum hafa lögfest, en einnig sá sáttmáli sem hvað flest lönd hafa haft sitthvað við að athuga.

Ísland fullgilti sáttmálann árið 1985 og hann bindur því hendur stjórnvalda en nær ekki til einkageirans. Fjórða hvert ár hið minnsta skulu ríkin leggja fram skýrslu fyrir eftirlitsnefnd, svokallaða CEDAW-nefnd. Nefndin gerði síðast athugasemdir við gang mála á Íslandi í júlí 2008.

Hægt er að lesa sáttmálanna sjálfan og finna skýrslur landanna ásamt athugasemdum nefndarinnar á heimasíðu CEDAW-nefndarinnar.

Hvenær var Kvenréttindafélag Íslands stofnað?

Kvenréttindafélag Íslands var stofnað af Bríeti Bjarnhéðinsdóttur og fleiri baráttukonum 27. janúar 1907 á heimili Bríetar að Þingholtsstræti 18. Nánar má lesa um Kvenréttindafélagið í bók Sigríðar Th. Erlendsdóttur, Veröld sem ég vil, sem Kvenréttindafélagið gaf út árið 1993.

  • KVENNASÖGUSAFN ÍSLANDS
  • Kt. 640680-0169
  • Arngrímsgötu 3
  • 107 Reykjavík
  • Sími: 525 5779
  • Netfang:
    kvennasogusafn (hjá) landsbokasafn.is

Kvennasögusafn Íslands miðlar þekkingu um kvennasögu og rannsóknir og aðstoðar við öflun heimilda. Það er eina safnið sinnar tegundar á Íslandi. Safnið er sérstök eining í Landsbókasafni, Þjóðarbókhlöðu.